Cách đánh giá CV ứng viên IT khi bạn không biết code

Bạn không cần biết code để đánh giá CV IT. Bạn cần đọc CV theo từng yêu cầu của JD và hỏi một câu cho mỗi yêu cầu: CV có câu nào cho thấy người này đã thật sự làm việc đó không? Kỹ năng chỉ nằm trong danh sách “Skills” chưa phải bằng chứng. Kỹ năng nằm trong một câu mô tả việc đã làm thì mới là bằng chứng.

Bài này dành cho recruiter in-house ở công ty outsource, headhunter freelance nhận job IT, và bất kỳ ai phải chốt shortlist React, Java, QA hay DevOps mà chưa từng viết một dòng code.

Tóm tắt

• Đếm từ khóa không còn tác dụng, vì ứng viên được khuyên chép đúng chữ trong JD vào CV.
• Tách JD thành bốn mức: cốt lõi, quan trọng, hỗ trợ, phụ. Thiếu kỹ năng phụ thì bỏ qua, thiếu kỹ năng cốt lõi thì dừng lại xem kỹ.
• Tìm từng kỹ năng trong phần kinh nghiệm và dự án. Ghi lại câu trích làm dẫn chứng.
• Đọc động từ và phạm vi: “tham gia” khác “xây dựng”, “dùng” khác “thiết kế”.
• Chỗ CV chưa thể hiện không có nghĩa là ứng viên không biết. Biến nó thành câu hỏi phỏng vấn.

Vì sao đếm từ khóa không đủ?

Vì ứng viên IT được hướng dẫn viết CV theo đúng chữ trong JD. Bài checklist CV của ITviec khuyên ứng viên “viết lại kỹ năng đó trong CV bằng cách dùng chính xác từ ngữ trong Mô tả Công việc” (ITviec, cập nhật 04/08/2025). Lời khuyên này hợp lý với ứng viên. Với người lọc CV, nó có nghĩa là một CV khớp 10/10 từ khóa có thể chỉ là một CV được chỉnh khéo.

Cùng bài đó cũng khuyên ứng viên trình bày kỹ năng “dưới dạng thành tựu đạt được trong phần dự án hoặc kinh nghiệm làm việc”. Đây chính là chỗ bạn nên nhìn vào. Ứng viên giỏi đặt kỹ năng vào câu chuyện công việc. Ứng viên yếu chỉ đặt kỹ năng vào một danh sách.

Bước 1. Tách JD thành bốn mức độ

Trước khi mở CV, đọc lại JD và xếp mỗi yêu cầu vào một trong bốn mức. Nếu được, hỏi hiring manager hoặc team lead 5 phút để xác nhận.

Mức	Nghĩa là	Thiếu thì sao
Cốt lõi	Không có thì không làm được việc từ tháng đầu	Dừng lại, xem kỹ, thường không đưa vào shortlist
Quan trọng	Cần trong vài tháng đầu	Hỏi trong phỏng vấn
Hỗ trợ	Có thì tốt, học được trong lúc làm	Ghi chú, không loại
Phụ	Điểm cộng	Bỏ qua

Ví dụ một JD Frontend React thường gặp ở công ty outsource:

• Cốt lõi: React, TypeScript, gọi API REST
• Quan trọng: quản lý state (Redux hoặc tương tự), viết unit test
• Hỗ trợ: Next.js, CI/CD
• Phụ: tiếng Nhật, kinh nghiệm dự án khách hàng Nhật

Phần lớn JD liệt kê 12 đến 15 yêu cầu ngang hàng nhau. Khi bạn tự xếp mức, bạn sẽ thấy chỉ có 3 hoặc 4 thứ thật sự quyết định. Nhiều cuộc tranh luận với hiring manager sau này bắt đầu từ việc hai bên chưa thống nhất bước này.

Bước 2. Tìm kỹ năng trong câu kinh nghiệm, không trong ô Skills

Với mỗi yêu cầu cốt lõi và quan trọng, tìm trong phần kinh nghiệm và dự án một câu cho thấy ứng viên đã dùng kỹ năng đó để làm ra một thứ gì. Chép lại câu đó. Đó là dẫn chứng của bạn khi khách hàng hoặc hiring manager hỏi “sao em chọn người này?”.

CV viết	Bạn nên đọc là
Skills: React, Vue, Angular, Svelte, jQuery	Đã nghe hoặc đã thử. Chưa có bằng chứng nào
”Xây dựng màn hình quản lý đơn hàng bằng React và TypeScript, gọi 20+ API của hệ thống backend”	Bằng chứng cho React, TypeScript và gọi API
”Tham gia dự án thương mại điện tử sử dụng React”	Có tiếp xúc với React. Chưa rõ tự làm phần nào
”Viết unit test với Jest cho thư viện component dùng chung”	Bằng chứng cho unit test

Một quy tắc dễ nhớ: kỹ năng nào chỉ xuất hiện ở danh sách Skills mà không xuất hiện ở bất kỳ câu kinh nghiệm nào thì ghi là CV chưa thể hiện. Đừng ghi là “không biết”. Đó là hai kết luận khác nhau, và bước 5 sẽ xử lý chỗ này.

Bước 3. Đọc động từ và phạm vi công việc

Hai CV cùng ghi “3 năm React” có thể cách nhau rất xa. Nhìn vào động từ và độ lớn của việc được giao:

• Động từ: “hỗ trợ”, “tham gia”, “sử dụng” cho thấy người này làm trong một phần việc do người khác dẫn. “Xây dựng”, “thiết kế”, “chịu trách nhiệm”, “chuyển đổi” cho thấy họ tự cầm một phần.
• Phạm vi: một màn hình, một module, hay cả ứng dụng? Team 3 người hay 30 người?
• Kết quả: có con số không? “Giảm thời gian tải trang từ 4 giây xuống 1,5 giây” đáng tin hơn “tối ưu hiệu năng”.
• Thứ tự thời gian: kỹ năng xuất hiện ở công việc gần nhất hay chỉ ở dự án 5 năm trước?

Đừng phạt ứng viên vì viết khiêm tốn. Nhiều kỹ sư giỏi viết CV rất ngắn. Thấy CV quá mỏng thì ghi lại để hỏi, đừng tự trừ điểm.

Bước 4. Tính số năm theo từng kỹ năng, không theo tổng

JD ghi “3 năm kinh nghiệm React” nghĩa là 3 năm làm React, không phải 3 năm đi làm. Đi qua từng công việc trong CV, ghi kỹ năng nào xuất hiện ở công việc nào, rồi cộng lại.

Ví dụ (CV tự dựng để minh họa):

Thời gian	Công việc	React có xuất hiện?
2019 đến 2021	Dev PHP, website giới thiệu doanh nghiệp	Không
2021 đến 2022	Fullstack, “làm thêm một số màn hình React”	Một phần
2022 đến nay	Frontend React, xây dựng dashboard nội bộ	Có

Tổng 6 năm đi làm, nhưng React thật sự khoảng 3 năm, trong đó 1 năm là việc phụ. Bạn không cần hiểu React để làm phép cộng này.

Bước 5. Biến chỗ CV chưa thể hiện thành câu hỏi phỏng vấn

Mỗi yêu cầu cốt lõi hoặc quan trọng mà CV chưa có dẫn chứng sẽ thành một câu hỏi. Bạn không cần đánh giá câu trả lời về mặt kỹ thuật. Bạn cần nghe xem ứng viên có kể được một việc cụ thể không.

CV chưa thể hiện	Câu hỏi nên dùng	Câu trả lời tốt thường có
Unit test	”Kể về một lần bạn viết test cho code của mình. Bạn test cái gì, dùng công cụ gì?”	Tên công cụ, một ví dụ cụ thể, lý do chọn test phần đó
TypeScript	”Dự án gần nhất có dùng TypeScript không? Bạn thấy nó khác JavaScript ở chỗ nào khi làm việc hằng ngày?”	Một ví dụ lỗi mà TypeScript bắt được, hoặc một khó khăn thật
Tự cầm một phần việc	”Phần nào trong dự án đó do bạn quyết định cách làm?”	Một quyết định, các lựa chọn đã cân nhắc, kết quả
CI/CD	”Code của bạn đi từ máy bạn lên môi trường production như thế nào?”	Các bước rõ ràng, tên công cụ, ai làm bước nào

Câu trả lời mơ hồ, toàn khái niệm chung, không có ví dụ, là tín hiệu cần chuyển cho người kỹ thuật kiểm tra kỹ hơn ở vòng sau. Câu trả lời có tên dự án, có con số, có chỗ “lúc đó em làm sai và phải sửa” thường đáng tin hơn.

Những thứ dễ đọc sai trong CV IT ở Việt Nam

• Dự án outsource không có tên khách hàng. Nhiều công ty outsource ràng buộc NDA, nên CV chỉ ghi “dự án tài chính cho khách hàng Nhật”. Đây là chuyện bình thường. Hỏi về quy mô và vai trò, đừng đòi tên khách.
• Danh sách công nghệ quá dài. Một CV liệt kê 20 công nghệ thường cho thấy người viết muốn khớp nhiều JD. Đối chiếu với phần kinh nghiệm để xem cái nào được dùng thật.
• Chức danh không cùng thước đo. “Senior” ở một công ty 10 người và “Senior” ở một công ty 1.000 người là hai mức khác nhau. Đọc phạm vi việc, đừng đọc chức danh.
• Khoảng trống hoặc giai đoạn freelance. Freelance, nghỉ học thêm hay làm dự án riêng là phổ biến trong ngành. Hỏi họ đã làm gì trong thời gian đó trước khi kết luận.
• CV tiếng Anh viết chưa trơn tru. Với nhiều vị trí, tiếng Anh viết là một yêu cầu riêng. Đừng để nó kéo điểm của các kỹ năng kỹ thuật xuống.

Làm việc này nhanh hơn với TalentsGrid

Năm bước trên làm tay mất thời gian nhất ở bước 2: đọc từng câu để tìm dẫn chứng cho từng yêu cầu. Chấm CV có dẫn chứng trong TalentsGrid làm đúng phần đó:

• Tách JD thành các yêu cầu theo bốn mức cốt lõi, quan trọng, hỗ trợ, phụ (trọng số 1,0, 0,7, 0,4 và 0,15). Bạn đổi mức bằng một câu nhắn, ví dụ “TypeScript là bắt buộc nhé”.
• Mỗi yêu cầu khớp kèm câu trích từ CV. Yêu cầu không có dẫn chứng hiện là “CV chưa thể hiện”.
• Nếu AI báo một kỹ năng khớp mà hồ sơ không có dấu hiệu nào, code gạch bỏ kết quả đó trước khi tính điểm.
• Điểm cuối do code tính theo công thức cố định: 60% kỹ năng, 40% nhiệm vụ. Chấm một CV theo JD mất khoảng 1,5 giây.
• Chỗ CV chưa thể hiện được đưa vào bộ câu hỏi phỏng vấn có hướng dẫn câu trả lời yếu, khá, tốt. Hiện bạn chưa sửa được nội dung câu hỏi trong bộ này.

AI không tự loại ai. Bạn đọc câu trích, rồi bạn quyết định. CV nằm trên Google Drive của bạn hoặc kho của TalentsGrid, và không được dùng để huấn luyện AI.

Câu hỏi thường gặp

Recruiter không biết code có lọc CV IT tốt được không?

Được, nếu bạn lọc theo dẫn chứng thay vì theo từ khóa. Phần bạn làm tốt là đối chiếu yêu cầu với câu kinh nghiệm, tính số năm theo kỹ năng và hỏi về những gì CV chưa nói. Phần đánh giá độ sâu kỹ thuật vẫn nên để người kỹ thuật làm ở vòng phỏng vấn sau.

Có nên loại CV thiếu một kỹ năng trong JD không?

Chỉ khi đó là kỹ năng cốt lõi và cả CV không có dấu hiệu nào liên quan. Thiếu kỹ năng hỗ trợ hoặc phụ thì không nên loại. Thiếu kỹ năng quan trọng thì đưa thành câu hỏi phỏng vấn.

Làm sao biết ứng viên có phóng đại CV không?

Đối chiếu danh sách Skills với phần kinh nghiệm. Kỹ năng không xuất hiện trong bất kỳ câu mô tả công việc nào là kỹ năng chưa có dẫn chứng. Hỏi một câu yêu cầu kể việc cụ thể. Người đã làm thật thường kể được chi tiết, kể cả chỗ họ làm sai.

Có nên dùng ChatGPT để đọc CV IT không?

Bạn có thể nhờ ChatGPT giải thích một thuật ngữ lạ. Để chấm và xếp hạng nhiều CV thì cần cẩn thận: điểm có thể khác nhau giữa các lần hỏi, và bạn cần biết dữ liệu ứng viên được lưu ở đâu trước khi dán CV vào bất kỳ công cụ nào.

---

Có JD IT đang mở? Tạo không gian làm việc miễn phí, dán JD, thả một CV và xem câu trích đứng sau từng yêu cầu. Không cần thẻ tín dụng.